1-11-2024

“Wilt u nog iets bij de koffie?” vroeg de dame achter het buffet en keek met een schuin oog naar het assortiment lekkere koeken die daar lagen uitgestald. Nee, zei ik, alleen koffie. De dame knikte, enigszins teleurgesteld, maar vriendelijk. Dat was de eerste vraag in het ziekenhuis, toen mijn vrouw geopereerd moest worden aan de knie. In de hal bij de koffiecorner staan 3 grote automaten. Twee vol met mars, nuts, twix, m&m’s, bounty, milky way et. etc.  en een automaat met alleen maar cola en andere frisdranken. In het ziekenhuis……..

Ik was beroepsmatig 25 jaar voedingsadviseur voor hobbydieren en gespecialiseerd in duiven. Maar ik volg momenteel een studie voor natuurvoeding adviseur. Niet de kruidengeneeskunde, maar de voeding. Ook volg ik openbare lessen over voeding van de universiteit van San Fransisco. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan zeg maar. Het is mijn levensmissie geworden, dieren en ook mensen optimaal tot kun recht te laten komen. Daarnaast bestudeer ik ook in het boek (Metabolical) van endocrinoloog professor dr. Robert Lustig, verbonden aan de UCSF in Californië. Dat is een onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek bureau aan de universiteit aldaar.   

UCSF UNIVERSITY SAN FRANCISCO

Vijftig wetenschappers

Er liep vorige week een grote actie vanuit Amerika over gezonde voeding. Wellicht heeft u er iets over gehoord of gezien? De actie heet: KICK SUGAR SUMMIT. Je kon gratis 50 wetenschappers volgen, die een lezing hielden over onze gezondheid. Over de vele ziektes waar wij aan lijden. Althans velen van ons. Daarom wil ik proberen om een heel klein stukje over de invloed van voeding te schrijven. Ik probeer het zo simpel mogelijk uit te leggen.

Druk, druk, druk.

We zijn tegenwoordig zo druk met van alles en nog wat, dat er geen tijd meer overblijft voor het koken van ons eten. Steeds meer worden er kant en klare maaltijden gegeten, vooral door jonge mensen. Daarbij komt dat jonge mensen en kinderen steeds meer uren op hun telefoon doorbrengen in plaats van op het sportveld. Toen ik jong was, vond je een dikke vrouw heel raar. Of een dik kind in de klas. Die werd vaak gepest. Dat was in de 50er en 60er jaren. Tegenwoordig zie je overal dikke mensen en kinderen. In Amerika heeft 25% van alle 5 jarige (!!!) kinderen al levervet. Diabetes type 2 en obesitas liggen al heel vroeg op de loer…..

Het risico op metabolische ziektes.

Welke ziektes zijn dat? Dat zijn stofwisselingziektes die aan de basis staan van hart en vaatziektes, hoge bloeddruk, obesitas, diabetes type 2, nierziektes, dementie, darmziektes en kanker. Ik sprak met een aantal huisartsen met de vraag: hebben jullie op de universiteit iets geleerd over voeding? Het antwoord was bij allen: nee Willem, niets over geleerd op de universiteit. Uiteraard wel over ziektes, de herkenning ervan en over medicijnen etc. Volgens deze artsen wordt er in hun opleiding nog steeds niets tot zeer weinig onderwezen over voeding.

De invloed van insuline.

Als je suikers binnenkrijgt, gaat de bloedsuikerspiegel omhoog. Dan maakt de alvleesklier insuline aan. Vooral als er geen vezels in de voeding zitten krijg je een hogere piek en een ( te) snelle daling. Dat zorgt weer voor een snel hongergevoel. Je gaat weer eten en als dat weer producten met suikers zijn krijg je snel weer honger…  En zo worden we dikker en kan er diabetes optreden. Maar ook andere ziektebeelden. Insuline is nodig en heel goed om je voedsel te helpen verteren. Maar te veel insuline is heel ongezond en wordt omgezet in vet. Het is niet alleen het diabeteshormoon en niet alleen onze bloedsuiker-verlager ( dat is gezond), maar veroorzaakt ook alle chronische metabolische ziektes die wij kennen. Insuline kan ook (verkeerde) weefselgroei stimuleren, zoals in de kransslagaders, het borstweefsel, in de prostaat of in de hersenen.

Suiker.

Wat je in je koffie doet is suiker. Suiker is 50% glucose en 50% fructose. In een appel zit ook suiker.  Dus ook 50% glucose en 50% fructose, samen sucrose genoemd. Sucrose stellen we qua zoetheid op 100. De glucose zit op 73 en is dus niet zoet. De fructose zit op 173 en is dus heel erg zoet. En we zijn juist zo gek op zoet, dus op fructose. Maar fructose is verslavend. Ook krijgen kinderen steeds meer suiker binnen. Zoals al eerder geschreven, in de VS heeft 25% van 5 jarige (!!) kinderen al levervet. Levervet zag je vroeger alleen bij mensen met een alcohol probleem. Maar kinderen van 5 jaar drinken geen alcohol. En levervet is de “bad guy” in de hele geneeskunde. Wat is er toch aan de hand?

De vezels zijn weggehaald.

Vezels zijn super belangrijk voor de spijsvertering. De voedingsindustrie heeft die meestal uit het voedsel gehaald. Wat ze over het hoofd ziet is dat onze spijsvertering de vezels wél nodig heeft. De voedingsindustrie ziet vezels niet als voeding. Maar de vezels zijn niet voor jou bestemd. Ze zijn bestemd voor je darmbacteriën ( je microbioom). En als die bacteriën geen vezels krijgen, eten ze onze mucinelaag van de darmepitheelcellen op. Dat kan dan een lekke darm veroorzaken, waardoor er ontstekingen in het lichaam ontstaan, waaronder darmziektes. Vezels voeden dus je darmbacteriën. Maar de vezels doen nog meer, ze beschermen de lever ook tegen suiker. Dat leg ik uit aan de hand van wat er gebeurt als we appelsap drinken of een appel eten.

Appelsap.

In een glas appelsap zit het sap van 4 tot 5 appels. De vezels zijn er uit gehaald. De suiker (sucrose) komt via de maag in de twaalfvingerige darm. Die staat in verbinding met de lever en stuurt de sucrose door naar de cellen (mitochondriën) De glucose wordt opgenomen, maar de fructose niet. Er zijn drie enzymen die de opname daarvan blokkeren. Dus gaat de fructose terug naar de lever, waar het wordt omgezet in palmitaat (levervet).

Een appel.

We eten een appel. Daar zit ook suiker in glucose en fructose. Ook die komt ook in de twaalfvingerige darm terecht. De cellulose vormt daar een soort visnet en de verteerbare vezels blijven daarin hangen. Dat dat kun je op een speciale microscoop ook zien. Zo beschermen de vezels je lever voor opname van suikers. Ze doen ook nog iets anders: via het hormoon leptine wordt aan de hersenen doorgegeven dat je vol zit en moet stoppen met eten. Eigenlijk kan het lichaam dus niets nuttigs met fructose. En daarom kunnen we zeggen: fructose is eigenlijk geen voeding maar een aanvullende voeding. Om te voorkomen dat er nog meer suiker in je lichaam komt.

Als je suiker eet zonder vezels, of veel te veel suiker, waardoor de fructose in vet wordt omgezet in de lever, maakt de alvleesklier meer insuline aan, om de lever te helpen zijn taak weer te kunnen doen. Te veel insuline die niet wordt gebruikt om de bloedsuiker weer naar beneden te krijgen wordt ook omgezet in levervet. Als dat alsmaar doorgaat, krijgen we last van insulineresistentie. Dat zorgt weer voor stofwisselingziektes zoals obesitas en diabetes type 2. Vruchtensappen zijn dus niet gezond. Doordat het suiker en met name het veel zoetere fructose verslavend is, hebben we al snel weer trek, terwijl de appel ons een verzadigend gevoel geeft én onze darmbacteriën voedt..  

Obesitas.

In Nederland had in 1965 2,5% van de mensen obesitas .In 2025 was dat 18%. Veel artsen denken dat we te vet eten. Maar het eten van vet is in de afgelopen 30 jaren teruggelopen (met 10% - 12%) Obesitas is echter met stip gestegen en diabetes type 2 nog veel sneller. Er is dus geen enkele logische connectie met (te) vet eten. Het is de schuld van de mensen zelf zegt de voedingsindustrie. Als je meer calorieën inneemt dan je verbrandt, wordt je dik. Eigen schuld, dikke bult. In Amerika hebben 80% van alle mensen met obesitas ook andere stofwisselingziektes zoals b.v. diabetes. 20% van de mensen leidt een heel normaal leven. Kost de gezondheidszorg dus niets meer dan van andere mensen. Weer even naar Amerika: van de gewone en slank uitziende mensen heeft 40% stofwisselingziektes. Als dat ook in Nederland zo zou zijn, dan zijn er veel meer gewone en slanke mensen die een stofwisselingsziekte hebben dan mensen met obesitas…...   

Diabetes type 2 : bewerkt voedselziekte.

Dit is een ziekte die we vroeger helemaal niet kenden. Aan het begin van de vorige eeuw consumeerden we 4 gram suiker per dag. In 2022 was dat tussen de 110 gram en 118 gram. Afhankelijk aan welke organisatie je dat vraagt. De mensen van de oertijd consumeerden tussen de 300 en 400 gram aan vezels per dag. Wij nu 14 gram per dag.  We kunnen allemaal wel nagaan, dat dit natuurlijk niet zonder gevolgen zal blijven. In 80% ( of meer) bewerkt voedsel zit suiker. En de suikerindustrie voelt zich nog steeds niet verantwoordelijk. Hun enige doel is omzet maken.  

Diabetes zou eigenlijk “bewerkt voedselziekte” genoemd moeten worden. Het begint door te dringen.

Artsen en diëtisten moeten bij mij niet meer aankomen met margarine, en magere  vetarme producten. Ik weet mij gesteund door minstens 50 wetenschappers in Amerika. Maar het begint ook in Nederland door te druppelen. Ook in een aantal ziekenhuizen begint er al een andere wind te waaien.   

Voor de gek gehouden.

Een aantal wetenschappers beweerde decennia geleden dat verzadigde vetten de oorzaak waren van hart- en hartziektes. Een aantal anderen waren daar niet van overtuigd. Ik zal er kort over zijn: al in de 60-er jaren speelde dit en was het een groot thema. De verzadigde vetten kregen de schuld en omdat voeding niet smaakt zonder vet, heeft de voedingsindustrie in plaats daarvan suiker toegevoegd. Werd het toen beter? Nee, alleen maar erger. Tot op de dag van vandaag, vanwege die mythe over verzadigde vetten. Op dit moment vind je in 75% van alle producten die je in de supermarkt koopt toegevoegde suikers. Waarom? Omdat we er dol op zijn en omdat het verslavend is. De UCSF heeft een aantal jaren geleden de documenten teruggevonden bij de universiteit van Harvard. Volgens Endocrinoloog Professor Robert Lustig van de UCSF kochten de suikerfabrikanten in1965 al het hoofd van de afdeling voeding en public health Fred Stair van de universiteit van Harvard om, en ook zijn assistent Mark Hegstead, die in de 70tiger jaren de baas werd van de USFA, voor $ 6.500 ( zou nu $ 60.000 zijn).  Verzadigd vet kreeg zo de schuld van de hart- en vaatziektes.  Alle bewijzen en correspondentie zijn er en die staan zwart op wit. We zijn bedrogen.

Hart en vaatziektes/ cholesterol

We hebben allemaal wel eens gehoord over cholesterol. Er is goed cholesterol (HDL) en slecht ( genoemde) cholesterol LDL. Zoals eerder genoemd wordt het vet, dat door fructosesuiker in de lever terecht is gekomen omgezet in Triglyceriden (verpakt in VLDL cholesterol). Deze worden elders in het lichaam weer omgezet in Small Dense LDL (zinkend LDL). Het zinkend LDL mag niet hoger zijn dan 20% van het gehele LDL cholesterol. De andere 80% noemen we de Large Buoyant cholesterol. Dat is het drijvende cholesterol en dat is volkomen neutraal. Het vliegt door de aderen zonder pitstops te maken. De Small Dense wel. Die heeft een veel hogere dichtheid en zakt in de slagaderen. Als er ergens een hoekje te vinden is, krijg je plakvorming en ontstekingen met alle gevolgen van dien. Dus het is niet het verzadigde vet, maar het levervet dat ontstaat door omzetting van de fructose. Uw huisarts meet beide soorten LDL in één getal. Zonder uitsplitsing weet je eigenlijk nog niks. Er zijn veel effectievere testen die de huisarts kan doen om uw gezondheid te testen. Maar daarover misschien een andere keer.

Het medicijn: alleen echte voeding.

Medicijnen voor stofwisselingziektes zijn feitelijk symptoombestrijders en genezen de ziektes zelf dus niet. De ziektes ontstaan allemaal in de cellen, in de mitochondriën. Het enige geneesmiddel heet: ECHTE VOEDING ( hoog in vezels, laag in suiker). Voedsel waar geen analyse etiket op staat. Zoals op een appel, zwarte bessen, broccoli, rode kool, sla en andijvie. Eet dus wat uw grootouders aten: groente, fruit en noten. Eet gerust vette wilde vis ( geen kweekvis), vlees van gras en kruiden etend rundvee ( b.v. uit de natuurgebieden). Eet geen vlees van mais en soja gevoerde dieren die in korte tijd worden opgefokt. Eet gerust volle melk, volle yoghurt, drink koffie , thee, water en af en toe een glaasje rode wijn. Je krijgt dan veel meer energie en een normaal, bij jou passend gewicht. Niet het vet is het probleem, maar de suiker en met name de fructose. Niet wat in een product zit, maar wat er mee gedaan is van het grootste belang. Want we weten dat bewerkt voedsel in principe inhoudt dat de vezels en het vet eruit gehaald zijn en dat er suiker is toegevoegd.

Tot slot.

IEr is zoveel meer te vertellen is over al deze ontwikkelingen. Maar dit is een begin. Er moet een omslag komen, zodat mensen weer gezonder gaan leven. “Kick the sugar out!”

Meer weten?

Klik eens op een van de vele blogs van één van de 50 wetenschappers Robert Lustig: