21-2-2026

Geven en nemen.

Bijdragen aan jezelf, je ego, je hebzucht,  is dopamine. Bijdragen aan anderen is serotonine. Dat doe je als je jezelf wat rust geeft, yoga gaat doen of  een wandeling maakt in de natuur. Aan de andere kant ook als je iets voor anderen doet, vrijwilligerswerk etc. etc. Als je iets voor jezelf neemt, geld wint in het casino: is dat hebzucht, dopamine en tijdelijk plezier. Als iets geeft of doet voor een goed doel, een vriend, vriendin of zomaar iemand helpt,  dat is serotonine en geluk. Geven versus nemen.

Ook tijdens je werk kun je geluk ervaren. Voorwaarde is wel dat je ziet dat het andere mensen helpt en dat je baas dat ook ziet. Als je je werk doet om er beter van te worden, een hogere omzet te scoren, om promotie te maken, is dat ( tijdelijk) plezier en dus dopamine.

Slaap (Autofagie)

Een ander belangrijke factor is slaap, mindfulness en bewegen. Alle drie verlagen de cortisol ( het stress hormoon). Ongeveer een derde van ons heeft slaaptekort. We nemen de mobiele telefoon mee naar bed, die ons te lang wakker houdt. Met name het blauwe schermpje is het probleem blijkt uit onderzoek. Dan gaat je hongerhormoon omhoog. Daardoor ga je meer eten, je cortisol gaat omhoog en je serotonine gaat omlaag.  Het is veel gezonder om een uur voordat je naar bed gaat niet meer naar het scherm van de computer, de mobiel en de tv te kijken. Een boek lezen helpt veel beter om in slaap te komen.  

Wat gebeurt er tijdens de slaap? Dan wordt de rommel opgeruimd dat zich in de hersenen bevindt. Zoals dode mitochondria ( van de cellen) en zuurstof radicalen.  Omega 3 is daar uitermate geschikt voor. Dus voor een helder brein. Ik kan dat niet genoeg benadrukken. Het brein is bijzonder bedreven en snel in het verwijderen van “glymphatic”  en van vuil. Daar is slaap voor nodig. Dan worden de smalle poriën geopend om elke nacht de rommel op te ruimen. Je moet daarom genoeg slaap hebben. Alle andere organen zullen dan ook beter werken. Vitamine D speelt ook en grote rol bij cel veroudering en verhoogd de calcium instroom.

Te weinig slaap.

Als we te weinig slaap krijgen omdat we het zo druk hebben dan ga je minder goed presteren. Komt er nog de nodige stress bij, dan ben je helemaal aan de beurt. Stress beïnvloed de “prefrontale cortex”. Die zit in je voorhoofd en die verhoogd de amygdala ( kern van neuronen in je hersenen) en de angst.  Dat gedeelte van je hersenen zegt je eigenlijk: doe geen domme dingen, want dat gaat zo niet goed komen. Maar ja, als je te weinig slaap krijgt, wordt je prefrontale cortex in slaap gesust met alle gevolgen van dien. En dan zeg je: “hoe kon ik dat nou doen. Hoe stom kon ik zijn”.  Je hebt jouw prefrontale cortex min of meer uitgeschakeld en dan kun je niet meer helder naar de toekomst kijken. Dat doet stress allemaal met je.

Mindfulness   

Simpel gezegd is mindfulness het vermogen om volledig aanwezig te zijn in het moment. Dat je je niet laat afleiden door aan het verleden te denken. Dus door in het nu te zijn. Steeds meer mensen beoefenen mindfulness om beter om te kunnen gaan met hun stressvolle dagen en zich niet te laten leiden door hun emoties. Vooral mensen met een drukke baan maken er vaak gebruik van. Het is in principe gewoon meditatie.. Door even een half uurtje voor zichzelf te nemen. Wat ademhalingsoefeningen doen en zo. Mindfulness gaat erom dat je volledig aanwezig bent in je lichaam, en je bewust bent van wie je bent en wat je doet. Een uurtje fietsen of een half uur lopen in de natuur is al heel rustgevend voor onze drukke hersenen.

Bewegen

Daar is de natuur voor. Daar ontstaan ook weer nieuwe ideeën. Het is wetenschappelijk aangetoond, dat als je aan mindfulness doet en aan sporten, je zelfs af kunt komen van depressies. Korte stressmomenten die je ervaart als je aan het sporten bent, zoals gewichtheffen in de sportschool zijn niet van belang. Cortisol van stress dat tot in de nacht doorgaat is wel een groot probleem. Daardoor wordt je bloedglucose verhoogt en dat is nogal ongezond zoals we weten.

Ik heb een boek gelezen, waar een manager van een groot concern 4 van de 5 dagen in het bos rondloopt. Dan komt hij de 5e dag weer op kantoor met geweldige ideeën. Daarvoor wordt hij betaald. En hij wordt goed betaald hoor!! Voor in het bos te lopen…. Onze geest komt tot rust, je hoort de vogels fluiten en ziet de bloemen bloeien die je anders met een snelheid van 100 km per uur voorbij rijdt. En dan natuurlijk de sport. Ik tafeltennis elke week. Die bal gaat zo snel, dat ik geen fractie van een seconde kan denken aan de vergadering die ik de volgende dag heb.

Koken.

De belangrijkste dingen voor een gezond leven is het eten van  tryptofaan. Wat is dat nou weer hoor ik je al zeggen. Dat is het zeldzaamste aminozuur ( eiwitonderdeel) die een voorloper is van serotonine voor de hersenen. De beste bron is wilde vette vis zoals haring, makreel en wilde zalm, daarna gevogelte. Het slechtst wat je kunt eten is suiker. Dat verlaagt de serotonine, verhoogt de dopamine en zorgt voor de metabolische ziektes zoals eerder beschreven. Wat je wilt is een maaltijd met een hoog gehalte aan tryptofaan, een hoog gehalte aan Omega 3 ( vooral voor de hersenen en voorkomen van alzheimer)  en een laag fructose gehalte. Omdat fructose niet wordt omgezet in de brandstofcellen. Het wordt opgeslagen en omgezet in levervet. Nou de problemen die we daarvan krijgen zijn volop beschreven in mijn eerste artikel over gezondheid voor ons mensen.